Ochrona macierzyństwa

Celem prawa o ochronie macierzyństwa jest zapewnienie możliwie najlepszej ochrony zdrowia dla ciężarnych i karmiących.

Ustawa o ochronie macierzyństwa (MuSchG) dotyczy wszystkich (przyszłych) matek będących w stosunku pracy, czyli także wykonujących pracę nakładczą, zatrudnionych jako pomoc domowa, w niewielkim wymiarze, uczących się zawodu oraz pod pewnymi warunkami także uczennic i studentek.

Aby pracodawca mógł przestrzegać przepisów o ochronie macierzyństwa, kobieta powinna zawiadomić przedsiębiorstwo o swojej ciąży i przewidywanym terminie porodu, gdy tylko fakty te będą jej znane. Podczas ciąży i w ciągu 4 miesięcy po porodzie obowiązuje ochrona przed wypowiedzeniem. Niedopuszczalne jest również wypowiedzenie po poronieniu po dwunastym tygodniu ciąży.

W okresie ostatnich 6 tygodni przed porodem przyszłej matce wolno pracować tylko za jej zgodą. Po porodzie obowiązuje zakaz zatrudnienia przez osiem tygodni bądź dwanaście tygodni w przypadku porodów mnogich i wczesnych. W przypadku medycznych porodów wczesnych lub innych przedwczesnych rozwiązań okres ochrony macierzyństwa po porodzie ulega wydłużeniu o dni, których nie można było wykorzystać przed porodem.

W przypadku stwierdzenia u dziecka niepełnosprawności w ciągu ośmiu tygodni od porodu, matka może wnioskować o przedłużenie okresu ochronnego z ośmiu do dwunastu tygodni.

Poza powszechnymi okresami ochronnymi ustawa o ochronie macierzyństwa przewiduje w celu ochrony przyszłej mamy i jej dziecka generalne zakazy zatrudniania (na przykład pracy akordowej, przy taśmie, w godzinach nadliczbowych, w niedziele czy w nocy) oraz indywidualne zakazy zatrudniania w oparciu o zaświadczenie lekarskie. Dla prac od godz. 20 do 22 wprowadzono urzędową procedurę zatwierdzającą.

W celu ochrony kobiety przed stratami finansowymi w tym okresie, ustawa o ochronie macierzyństwa reguluje różne świadczenia:

• zasiłek macierzyński
• dodatek pracodawcy do zasiłku macierzyńskiego w okresie ochrony macierzyństwa
• wynagrodzenie z tytułu pracy w przypadku zakazów zatrudnienia poza okresami ochrony macierzyństwa (tak zwane wynagrodzenie macierzyńskie - Mutterschutzlohn)

Pracodawca zobowiązany jest powiadomić o ciąży właściwy urząd nadzoru (państwowe urzędy ochrony pracy lub nadzoru przemysłowego). Pracodawca musi w taki sposób zatrudniać przyszłą czy karmiącą matkę w czasie ciąży i po rozwiązaniu oraz tak dostosować jej stanowisko pracy łącznie z maszynami, narzędziami i urządzeniami, by była wystarczająco chroniona przed ryzykiem dla zdrowia. Przy ocenie ryzyka pracodawca powinien uwzględnić potrzebę szczególnej ochrony kobiety i jej dziecka.

W wątpliwych przypadkach urząd nadzoru wyjaśnia, czy konkretne stanowisko pracy i konkretne warunki pracy mogą doprowadzić do zagrożenia przyszłej i karmiącej matki. Zarówno kobiety jak i pracodawcy w razie niejasności i pytań mogą zwrócić się do urzędu nadzoru.

Jeżeli z powodu ogólnego lub indywidualnego zakazu zatrudnienia kobieta całkowicie lub częściowo zawiesi pracę przed początkiem i po zakończeniu okresu ochronnego, nie musi mimo to obawiać się strat finansowych. Zachowuje co najmniej swoje przeciętne wynagrodzenie (Mutterschutzlohn). Dotyczy to również przypadku, w którym przedsiębiorstwo przyszłą matkę przenosi na inne, odpowiednie dla niej, stanowisko, w wyniku czego musi zmienić wykonywane czynności.

Więcej informacji na ten temat pod adresem: Federalne Ministerstwo ds. Rodziny (BMFSFJ)